Ondergrond beoordelen

Herken uw ondergrond

Een goed eindresultaat begint met het herkennen van de ondergrond. Daarbij kijken we zowel naar de constructieve basis, zoals beton, gipsplaten of metselwerk, als naar de zichtbare afwerking, zoals stucwerk, verf, spack of spachtelputz.

Bekijk hieronder de meest voorkomende ondergronden en afwerkingen. Klik op een afbeelding om de structuur en belangrijke kenmerken van dichtbij te bekijken. Zo krijgt u een beter beeld van de voorbereiding die voor spackspuiten, latex spuiten of stucwerk nodig kan zijn.

De basis van uw wand of plafond

De constructieve ondergrond is het materiaal waaruit de wand of het plafond is opgebouwd. Denk aan beton, gipsplaten, Gibo, kalkzandsteen of metselwerk. Deze basis blijft hetzelfde, ook wanneer er later stucwerk, verf of een structuurafwerking overheen is aangebracht.

De constructieve ondergrond kan invloed hebben op de benodigde voorbereiding, de hechting en het risico op bijvoorbeeld naden, scheuren of doorslag. Bekijk de voorbeelden en klik op een afbeelding om deze te vergroten.

De huidige oppervlakteafwerking

De zichtbare afwerking is de laag die u op dit moment aan het oppervlak ziet. Dit kan nieuw of geverfd stucwerk zijn, maar ook spack, spachtelputz, structuurverf of granol.

Deze afwerking bepaalt mede of we rechtstreeks kunnen spuiten of stukadoren, dat eerst een voorbehandeling nodig is of dat de bestaande laag moet worden verwijderd. Bekijk de verschillende structuren en klik op een afbeelding om de details beter te zien.

De staat van het oppervlak

Bij nieuw stucwerk geven ‘behangklaar’ en ‘sausklaar’ aan hoe vlak en glad een wand of plafond is afgewerkt. De TBA-criteria beschrijven de kwaliteit van dit afwerkingsniveau. Deze aanduidingen zeggen niet automatisch welke behandeling mogelijk is. Ook het materiaal, de zuiging, de hechting en eventuele vervuiling spelen mee.

Een behangklare ondergrond is voldoende vlak voor bepaalde soorten behang en structuurafwerkingen. Kleine oneffenheden, poriën, krasjes of plaatselijke reparaties kunnen nog zichtbaar zijn. Daardoor is een behangklare wand meestal niet direct geschikt om glad met latex af te werken.

Behangklaar betekent bovendien niet altijd dat een wand volledig is gestuct. Een betonnen wand waarvan grotere gaten en beschadigingen zijn gerepareerd, kan bijvoorbeeld behangklaar zijn zonder dat over het volledige oppervlak een stuclaag is aangebracht. Deze is dan namelijk glad genoeg om te kunnen behangen.

Ook gipsplaten waarvan alleen de naden en schroefgaten zijn afgewerkt, worden regelmatig behangklaar genoemd. Deze ondergrond gedraagt zich technisch anders dan beton of volledig stucwerk. Door verschillen in zuiging en materiaalovergangen kan bij spackspuiten bijvoorbeeld een aanvullende voorbehandeling nodig zijn.

Een sausklare ondergrond is gladder en gelijkmatiger afgewerkt dan een behangklare ondergrond. Deze afwerking is bedoeld als basis voor een gladde afwerking met muurverf of gespoten latex.

Sausklaar betekent niet altijd dat er zonder enige voorbereiding geschilderd of gespoten kan worden. Afhankelijk van het gewenste eindresultaat kunnen licht schuren, stofvrij maken, kitten of voorstrijken nog nodig zijn. Vooral bij strijklicht kunnen kleine oneffenheden zichtbaar blijven.

TBA heeft criteria opgesteld voor de beoordeling van stukadoorswerk binnen. In deze tabel worden verschillende afwerkingsgroepen onderscheiden. In de praktijk worden hiervoor ook vaak de termen klasse A tot en met D gebruikt.

De gewenste klasse moet passen bij de uiteindelijke afwerking en bij de omstandigheden in de ruimte. Een gladde matte verflaag onder sterk strijklicht stelt bijvoorbeeld hogere eisen aan de ondergrond dan spack, spachtelputz of een zwaardere wandbekleding.

Bestaande ondergronden

Bij bestaande wanden en plafonds kunnen verschillende lagen over elkaar zitten. De zichtbare afwerking vertelt niet altijd hoe de ondergrond daaronder eraan toe is. Daarom kijken we ook naar de hechting, de vlakheid en eventuele eerdere reparaties.

De combinatie van materiaal, afwerking en staat bepaalt welke werkzaamheden nodig zijn voordat een nieuwe afwerking kan worden aangebracht.

Beschadigingen en herstel

Of een wand of plafond direct kan worden afgewerkt, hangt af van de staat en eigenschappen van de ondergrond. Loszittende delen, beschadigingen, sterke zuiging of vervuiling kunnen extra voorbereiding nodig maken.

Afhankelijk van de ondergrond en de gewenste afwerking kan dat bestaan uit herstellen, reinigen, voorstrijken of isoleren. Is het oppervlak te ongelijk, dan kan stucwerk nodig zijn.

Voorbehandeling

Een ondergrond kan eerst gereinigd, hersteld of voorbehandeld moeten worden. Afhankelijk van het materiaal en de staat van het oppervlak kan bijvoorbeeld voorstrijken of isoleren nodig zijn. Wij kunnen u hierin uiteraard van advies voorzien.

De juiste voorbereiding hangt ook af van de gekozen afwerking. Is het oppervlak sterk ongelijk, dan kan stucwerk nodig zijn om een geschikte basis te maken.

Niet iedere ondergrond is direct geschikt voor elke afwerking. Voor spackspuiten, latex spuiten en stucwerk spelen onder meer de hechting, zuiging en vlakheid van het oppervlak een rol. Soms is eerst een voorbehandeling of herstel nodig.

Bekijk per dienst welke ondergronden geschikt zijn en welke voorbereiding eventueel nodig is.

Keuzehulp

In de Keuzehulp geeft u aan welke afwerking u overweegt en wat er nu op uw wanden en plafonds zit. U kunt ook bijzonderheden invullen, zoals beschadigingen of waterschade. Zo krijgt u praktische richting voor een passende vervolgstap.